Mosella — Book 1 — Gadsden Classics

Transieram celerem nebuloso flumine Navam,

addita miratus veteri nova moenia Vinco,

aequavit Latias ubi quondam Gallia Cannas

infletaeque iacent inopes super arva catervae.

5 unde iter ingrediens nemorosa per avia solum

et nulla humani spectans vestigia cultus

praetereo arentem sitientibus undique terris

Dumnissum riguasque perenni fonte Tabernas

arvaque Sauromatum nuper metata colonis:

10 et tandem primis Belgarum conspicor oris

Noiomagum, divi castra inclita Constantini.

purior hic campis aer Phoebusque sereno

lumine purpureum reserat iam sudus Olympum.

nec iam, consertis per mutua vincula ramis,

15 quaeritur exclusum viridi caligine caelum:

sed liquidum iubar et rutilam visentibus aethram

libera perspicui non invidet aura diei.

in speciem quin me patriae cultumque nitentis

Burdigalae blando pepulerunt omnia visu,

20 culmina villarum pendentibus edita ripis

et virides Baccho colles et amoena fluenta

subter labentis tacito rumore Mosellae.

Salve, amnis laudate agris, laudate colonis,

dignata imperio debent cui moenia Belgae:

25 amnis odorifero iuga vitea consite Baccho,

consite gramineas, amnis viridissime, ripas:

naviger, ut pelagus, devexas pronus in undas,

ut fluvius, vitreoque lacus imitate profundo

et rivos trepido potis aequiperare meatu,

30 et liquido gelidos fontes praecellere potu;

omnia solus habes, quae fons, quae rivus et amnis

et lacus et bivio refluus manamine pontus,

tu placidis praelapsus aquis nec murmura venti

ulla, nec occulti pateris luctamina saxi:

35 non spirante 1 vado rapidos properare 2 meatus

cogeris, extantes medio non aequore terras

interceptus habes, iusti ne demat honorem

nominis, exclusum si dividat insula flumen,

tu duplices sortite vias, et cum amne secundo

40 defluis, ut celeres feriant vada concita remi,

et cum per ripas nusquam cessante remulco

intendunt collo malorum vincula nautae.

ipse tuos quotiens miraris in amne recursus,

legitimosque putas prope segnius ire meatus?

45 tu neque limigenis ripam praetexeris ulvis,

nec piger inmundo perfundis litora caeno:

sicca in primores pergunt vestigia lymphas.

i nunc, et Phrygiis sola levia consere crustis

tendens marmoreum laqueata per atria campum,

50 ast ego despectis, quae census opesque dederunt,

naturae mirabor opus, non dira nepotum

laetaque iacturis ubi luxuriatur egestas,

hic solidae sternunt umentia litora harenae,

nec retinent memores vestigia pressa figuras.

55 Spectans vitreo per levia terga profundo,

secreti nihil amnis habens: utque almus aperto

panditur intuitu 1 liquidis obtutibus aer

nec placidi prohibent oculos per inania venti,

sic demersa procul durante per intima visu

60 cernimus, arcanique patet penetrale profundi,

cum vada lene meant liquidarum et lapsus aquarum

prodit caerulea dispersas luce figuras:

quod sulcata levi crispatur harena meatu,

inclinata tremunt viridi quod gramina fundo:

65 usque sub ingenuis agitatae fontibus herbae

vibrantes patiuntur aquas lucetque latetque

calculus et viridem distinguit glarea muscum,

tota Caledoniis talis patet ora Britannis,

cum virides algas et rubra corallia nudat

70 aestus et albentes concharum germina bacas,

delicias hominum, locupletibus atque sub undis

adsimulant nostros imitata monilia cultus:

haud aliter placidae subter vada laeta Mosellae

detegit admixtos non concolor herba lapillos.

75 Intentos tamen usque oculos errore fatigant

interludentes, examina lubrica, pisces,

sed neque tot species obliquatosque natatus

quaeque per adversum succedunt agmina flumen,

nominaque et cunctos numerosae stirpis alumnos

80 edere fas aut ille sinit, cui cura secundae

sortis et aequorei cessit tutela tridentis.

tu mihi flumineis habitatrix Nais in oris

squamigeri gregis ede choros liquidoque sub alveo

dissere caeruleo fluitantes amne catervas.

85 Squameus herbosas capito inter lucet harenas,

viscere praetenero fartim congestus aristis

nec duraturus post bina trihoria mensis,

purpureisque salar stellatus tergora guttis

et nullo spinae nociturus acumine rhedo

90 effugiensque oculos celeri levis umbra natatu.

Juque per obliqui fauces vexate Saravi,

qua bis terna fremunt scopulosis ostia pilis,

cum defluxisti famae maioris in amnem,

liberior laxos exerces, barbe, natatus:

95 tu melior peiore aevo, tibi contigit omni

spirantum ex numero non inlaudata senectus.

Nec te puniceo rutilantem viscere, salmo,

transierim, latae cuius vaga verbera caudae

gurgite de medio summas referuntur in undas,

100 occultus placido cum proditur aequore pulsus.

tu loricato squamosus pectore, frontem

lubricus et dubiae facturus fercula cenae,

tempora longarum fers incorrupte morarum,

praesignis maculis capitis, cui prodiga nutat

105 alvus opimatoque fluens abdomine venter.

quaeque per Illyricum, per stagna binominis Histri

spumarum indiciis caperis, mustela, natantum,

in nostrum subvecta fretum, ne laeta Mosellae

flumina tam celebri defrudarentur alumno.

110 quis te naturae pinxit color! atra superne

puncta notant tergum, qua lutea circuit iris;

lubrica caeruleus perducit tergora fucus;

corporis ad medium fartim pinguescis, at illinc

usque sub extremam squalet cutis arida caudam.

115 Nec te, delicias mensarum, perca, silebo,

amnigenos inter pisces dignande marinis,

solus puniceis facilis contendere mullis:

nam neque gustus iners solidoque in corpore partes

segmentis coeunt, sed dissociantur aristis.

120 hic etiam Latio risus praenomine, cultor

stagnorum, querulis vis infestissima ranis,

lucius, obscuras ulva caenoque lacunas

obsidet, hic nullos mensarum lectus ad usus

fervet fumosis olido nidore popinis.

125 Quis non et virides, vulgi solacia, tineas

norit et alburnos, praedam puerilibus hamis,

stridentesque focis, obsonia plebis, alausas?

teque inter species geminas neutrumque et utrumque,

qui nec dum salmo, nec iam salar ambiguusque

130 amborum medio, sario, intercepte sub aevo?

tu quoque flumineas inter memorande cohortes,

gobio, non geminis maior sine pollice palmis,

praepinguis, teres, ovipara congestior alvo

propexique iubas imitatus, gobio, barbi.

135 Nunc, pecus aequoreum, celebrabere, magne silure:

quem velut Actaeo perductum tergora olivo

amnicolam delphina reor: sic per freta magnum

laberis et longi vix corporis agmina solvis

aut brevibus deprensa vadis aut fluminis ulvis.

140 at cum tranquillos moliris in amne meatus,

te virides ripae, te caerula turba natantum,

te liquidae mirantur aquae: diffunditur alveo

aestus et extremi procurrunt margine fluctus,

talis Atlantiaco quondam ballena profundo,

145 cum vento motuve suo telluris ad oras

pellitur: exclusum exundat mare magnaque surgunt

aequora vicinique timent decrescere montes,

hic tamen, hic nostrae mitis ballena Mosellae

exitio procul est magnoque honor additus amni.

150 Iam liquidas spectasse vias et lubrica pisces

agmina multiplicesque satis numerasse catervas,

inducant aliam spectacula vitea pompam

sollicitentque vagos Baccheia munera visus,

qua sublimis apex longo super ardua tractu

155 et rupes et aprica iugi flexusque sinusque

vitibus adsurgunt naturalique theatro.

Gauranum sic alma iugum vindemia vestit

et Rhodopen proprioque nitent Pangaea Lyaeo;

sic viret Ismarius super aequora Thracia collis;

160 sic mea flaventem pingunt vineta Garumnam.

summis quippe iugis tendentis in ultima clivi

conseritur viridi fluvialis margo Lyaeo.

laeta operum plebes festinantesque coloni

vertice nunc summo properant, nunc deiuge dorso,

165 certantes stolidis clamoribus, inde viator

riparum subiecta terens, hinc navita labens,

probra canunt seris cultoribus: adstrepit ollis

et rupes et silva tremens et concavus amnis.

Nec solos homines delectat scaena locorum:

170 hic ego et agrestes Satyros et glauca tuentes

Naidas extremis credam concurrere ripis,

capripedes agitat cum laeta protervia Panas

insultantque vadis trepidasque sub amne sorores

terrent, indocili pulsantes verbere fluctum;

175 saepe etiam mediis furata e collibus uvas

inter Oreiadas Panope fluvialis amicas

fugit lascivos paganica numina Faunos.

dicitur et, medio cum sol stetit igneus orbe,

ad commune fretum Satyros vitreasque sorores

180 consortes celebrare choros, cum praebuit horas

secretas hominum coetu flagrantior aestus.

tune insultantes sua per freta ludere Nymphas

et Satyros mersare vadis rudibusque natandi

per medias exire manus, dum lubrica falsi

185 membra petunt liquidosque favent pro corpore fluctus.

sed non haec spectata ulli nec cognita visu

fas mihi sit pro parte loqui: secreta tegatur

et commissa suis lateat reverentia rivis.

Illa fruenda palam species, cum glaucus opaco

190 respondet colli fluvius, frondere videntur

fluminei latices et palmite consitus amnis,

quis color ille vadis, seras cum propulit umbras

Hesperus et viridi perfundit monte Mosellam!

tota natant crispis iuga motibus et tremit absens

195 pampinus et vitreis vindemia turget in undis.

adnumerat virides derisus navita vites,

navita caudiceo fluitans super aequora lembo

per medium, qua sese amni confundit imago

collis et umbrarum confinia conserit amnis.

200 Haec quoque quam dulces celebrant spectacula pompas,

remipedes medio certant cum flumine lembi

et varios ineunt flexus viridesque per oras

stringunt attonsis pubentia germina pratis!

puppibus et proris alacres gestire magistros

205 impubemque manum super amnica terga vagantem

dum spectat transire diem, sua seria ludo

posthabet 2; excludit veteres nova gratia curas.

quales Cumano despectat in aequore ludos

Liber, sulphurei cum per iuga consita Gauri

210 perque vaporiferi graditur vineta Vesevi,

cum Venus Actiacis Augusti laeta triumphis

ludere lascivos fera proelia iussit Amores, .

qualia Niliacae classes Latiaeque triremes

subter Apollineae gesserunt Leucados arces;

215 aut Pompeiani Mylasena pericula belli

Euboicae referunt per Averna sonantia cumbae;

innocuos ratium pulsus pugnasque iocantes

naumachiae Siculo quales spectante Peloro

caeruleus viridi reparat sub imagine pontus:

220 non aliam speciem petulantibus addit ephebis

pubertasque amnis et picti rostra phaseli.

hos Hyperionio cum sol perfuderit aestu,

reddit nautales vitreo sub gurgite formas

et redigit pandas inversi corporis umbras.

225 utque agiles motus dextra laevaque frequentant

et commutatis alternant pondera remis,

unda refert alios simulacra umentia nautas.

ipsa suo gaudet simulamine nautica pubes,

fallaces fluvio mirata redire figuras.

230 sic, ubi compositos ostentatura capillos

(candentem late speculi explorantis honorem

cum primum carae nutrix admovit alumnae)

laeta ignorato fruitur virguncula ludo

germanaeque putat formam spectare puellae:

235 oscula fulgenti dat non referenda metallo

aut fixas praetemptat acus aut frontis ad oram

vibratos captat digitis extendere crines:

talis ad umbrarum ludibria nautica pubes

ambiguis fruitur veri falsique figuris.

240 Iam vero accessus faciles qua ripa ministrat,

scrutatur toto populatrix turba profundo

heu male defensos penetrali flumine pisces,

hic medio procul amne trahens umentia lina

nodosis decepta plagis examina verrit;

245 ast hic, tranquillo qua labitur agmine flumen,

ducit corticeis fluitantia retia signis;

ille autem scopulis deiectas pronus in undas

inclinat lentae convexa cacumina virgae,

inductos escis iaciens letalibus hamos.

250 quos ignara doli postquam vaga turba natantum

rictibus invasit patulaeque per intima fauces

sera occultati senserunt vulnera ferri,

dum trepidant, subit indicium crispoque tremori

vibrantis saetae nutans consentit harundo,

255 nec mora et excussam stridenti verbere praedam

dexter in obliquum raptat puer; excipit ictum

spiritus, ut raptis quondam per inane flagellis

aura crepat motoque adsibilat aere ventus.

exultant udae super arida saxa rapinae

260 luciferique pavent letalia tela diei.

cuique sub amne suo mansit vigor, aere nostro

segnis anhelatis vitam consumit in auris.

iam piger invalido vibratur corpore plausus,

torpida supremos patitur iam cauda tremores

265 nec coeunt rictus, haustas sed hiatibus auras .

reddit mortiferos expirans branchia flatus.

sic, ubi fabriles exercet spiritus ignes,

accipit alterno cohibetque foramine ventos

lanea fagineis adludens parma cavernis.

270 vidi egomet quosdam leti sub fine trementes

collegisse animas, mox in sublime citatos

cernua subiectum praeceps dare corpora in amnem,

desperatarum potientes rursus aquarum.

quos impos damni puer inconsultus ab alto

275 impetit et stolido captat prensare natatu.

sic Anthedonius Boeotia per freta Glaucus,

gramina gustatu postquam exitialia Circes

expertus carptas moribundis piscibus herbas

sumpsit, Carpathium subiit novus accola pontum.

280 ille hamis et rete potens, scrutator operti

Nereos, aequoream solitus converrere Tethyn,

inter captivas fluitavit praedo catervas.

Talia despectant longo per caerula tractu

pendentes saxis instanti culmine villae,

285 quas medius dirimit sinuosis flexibus errans

amnis, et alternas comunt praetoria ripas.

Quis modo Sestiacum pelagus, Nepheleidos Helles

aequor, Abydeni freta quis miretur ephebi?

quis Chalcedonio constratum ab litore pontum,

290 regis opus magni, mediis euripus ubi undis

Europaeque Asiaeque vetat concurrere terras?

non hic dira freti rabies, non saeva furentum

proelia caurorum; licet hic commercia linguae

iungere et alterno sermonem texere pulsu,

295 blanda salutiferas permiscent litora voces,

et voces et paene manus: resonantia utrimque

verba refert concurrens fluctibus echo.

Quis potis innumeros cultusque habitusque retexens

pandere tectonicas per singula praedia formas?

300 non hoc spernat opus Gortynius aliger, aedis

conditor Euboicae, casus quem fingere in auro

conantem Icarios patrii pepulere dolores:

non Philo Cecropius, non qui laudatus ab hoste

clara Syracosii traxit certamina belli,

305 forsan et insignes hominumque operumque labores

hic habuit decimo celebrata volumine Marcei

hebdomas, hic clari viguere Menecratis artes

atque Ephesi spectata manus vel in arce Minervae

Ictinus, magico cui noctua perlita fuco

310 adlicit omne genus volucres perimitque tuendo.

conditor hic forsan fuerit Ptolomaidos aulae

Dinochares, quadrata cui in fastigia cono

surgit ipsa suas consumit pyramis umbras,

iussus ob incesti qui quondam foedus amoris

315 Arsinoen Pharii suspendit in aere templi.

spirat enim tecti testudine virus achates

adflatamque trahit ferrato crine puellam.

Hos ergo aut horum similes est credere dignum

Belgarum in terris scaenas posuisse domorum,

320 molitos celsas fluvii decoramina villas.

haec est natura sublimis in aggere saxi,

haec procurrentis fundata crepidine ripae,

haec refugit captumque sinu sibi vindicat amnem.

illa tenens collem, qui plurimus imminet amni,

325 usurpat faciles per culta, per aspera visus

utque suis fruitur dives speculatio terris,

quin etiam riguis humili pede condita pratis

compensat celsi bona naturalia montis

sublimique minans irrumpit in aethera tecto,

330 ostentans altam, Pharos ut Memphitica, turrim.

huic proprium clausos consaepto gurgite pisces

apricas scopulorum inter captare novales.

haec summis innixa iugis labentia subter

flumina despectu iam caligante tuetur,

335 atria quid memorem viridantibus adsita pratis?

innumerisque super nitentia tecta columnis?

quid quae fluminea substructa crepidine fumant

balnea, ferventi cum Mulciber haustus operto

volvit anhelatas tectoria per cava flammas,

340 inclusum glomerans aestu spirante vaporem?

vidi ego defessos multo sudore lavacri

fastidisse lacus et frigora piscinarum,

ut vivis fruerentur aquis, mox amne refotos

plaudenti gelidum flumen pepulisse natatu.

345 quod si Cumanis huc adforet hospes ab oris,

crederet Euboicas simulacra exilia Baias

his donasse locis: tantus cultusque nitorque

adlicit et nullum parit oblectatio luxum,

Sed mihi qui tandem finis tua glauca fluenta

350 dicere dignandumque mari memorare Mosellam,

innumeri quod te diversa per ostia late

incurrunt amnes? quamquam differre meatus

possent, sed celerant in te consumere nomen,

namque et Promeae Nemesaeque adiuta meatu

355 Sura tuas properat non degener ire sub undas,

Sura interceptis tibi gratificata fluentis,

nobilius permixta tuo sub nomine, quam si

ignoranda patri contenderet ostia Ponto,

te rapidus Celbis, te marmore clarus Erubris

360 festinant famulis quam primum adlambere lymphis:

nobilibus Celbis celebratus piscibus, ille

praecipiti torquens cerealia saxa rotatu

stridentesque trahens per levia marmora serras

audit perpetuos ripa ex utraque tumultus,

365 praetereo exilem Lesuram tenuemque Drahonum

nec fastiditos Salmonae usurpo fluores:

naviger undisona dudum me mole Saravus

tota veste vocat, longum qui distulit amnem,

fessa sub Augustis ut volveret ostia muris.

370 nec minor hoc, tacitum qui per sola pinguia labens

stringit frugiferas felix Alisontia ripas.

mille alii, prout quemque suus magis impetus urget,

esse tui cupiunt: tantus properantibus undis

ambitus aut mores, quod si tibi, dia Mosella,

375 Smyrna suum vatem vel Mantua clara dedisset,

cederet Iliacis Simois memoratus in oris

nec praeferre suos auderet Thybris honores.

da veniam, da, Roma potens! pulsa, oro, facessat

invidia et Latiae Nemesis non cognita linguae:

380 contigit haec melior, Thybris, tibi gloria, quod tu 1

imperii sedem Romaeque tuere penates.2

Salve, magne parens frugumque virumque, Mosella!

te clari proceres, te bello exercita pubes,

aemula te Latiae decorat facundia linguae,

385 quin etiam mores et laetum fronte serena

ingenium natura tuis concessit alumnis.

nec sola antiquos ostentat Roma Catones,

aut unus tantum iusti spectator et aequi

pollet Aristides veteresque inlustrat Athenas.

390 Verum ego quid laxis nimium spatiatus habenis

victus amore tui praeconia detero? conde,

Musa, chelyn, pulsis extremo carmine netis.

tempus erit, cum me studiis ignobilis oti

mulcentem curas seniique aprica foventem

395 materiae commendet honos; cum facta viritim

Belgarum patriosque canam decora inclita mores:

mollia subtili nebunt mihi carmina filo

Pierides tenuique aptas subtemine telas

percurrent: dabitur nostris quoque purpura fusis,

400 quis mihi tum non dictus erit? memorabo quietos

agricolas legumque catos fandique potentes,

praesidium sublime reis; quos curia summos

municipum vidit proceres propriumque senatum,

quos praetextati celebris facundia ludi

405 contulit ad veteris praeconia Quintiliani,

quique suas rexere urbes purumque tribunal

sanguine et innocuas inlustravere secures;

aut Italum populos aquilonigenasque Britannos

praefecturarum titulo tenuere secundo;

410 quique caput rerum Romam, populumque patresque,

tantum non primo rexit sub nomine, quamvis

par fuerit primis: festinet solvere tandem

errorem Fortuna suum libataque supplens

praemia iam veri fastigia reddat honoris

415 nobilibus repetenda nepotibus, at modo coeptum

detexatur opus, dilata et laude virorum

dicamus laeto per rura virentia tractu

felicem fluvium Rhenique sacremus in undas.

Caeruleos nunc, Rhene, sinus hyaloque virentem

420 pande peplum spatiumque novi metare fluenti

fraternis cumulandus aquis, nec praemia in undis

sola, sed augustae veniens quod moenibus urbis

spectavit iunctos natique patrisque triumphos,

hostibus exactis Nicrum super et Lupodunum

425 et fontem Latiis ignotum annalibus Histri.

haec profligati venit modo laurea belli:

hinc alias aliasque feret, vos pergite iuncti

et mare purpureum gemino propellite tractu,

neu vereare minor, pulcherrime Rhene, videri:

430 invidiae nihil hospes habet, potiere perenni

nomine: tu fratrem famae securus adopta.

dives aquis, dives Nymphis, largitor utrique

alveus extendet geminis divortia ripis

communesque vias diversa per ostia pandet.

435 accedent vires, quas Francia quasque Chamaves

Germanique tremant: tunc verus habebere limes.

a ccedet tanto geminum tibi nomen ab amni,

cumque unus de fonte fluas, dicere bicornis.

Haec ego, Vivisca ducens ab origine gentem,

440 Belgarum hospitiis non per nova foedera notus,

Ausonius, nomen Latium, patriaque domoque

Gallorum extremos inter celsamque Pyrenen,

temperat ingenuos qua laeta Aquitanica mores,

audax exigua fide concino. fas mihi sacrum

445 perstrinxisse amnem tenui libamine Musae.

nec laudem adfecto, veniam peto. sunt tibi multi,

alme amnis, sacros qui sollicitare fluores

Aomdum totamque solent haurire Aganippen.

ast ego, quanta mei dederit se vena liquoris,

450 Burdigalam cum me in patriam nidumque senectae

Augustus, pater et nati, mea maxima cura,

fascibus Ausoniis decoratum et honore curuli

mittent emeritae post munera disciplinae,

latius Arctoi praeconia persequar amnis,

455 addam urbes, tacito quas subterlaberis alveo,

moeniaque antiquis te prospectantia muris;

addam praesidiis dubiarum condita rerum,

sed modo securis non castra, sed horrea Belgis;

addam felices ripa ex utraque colonos

460 teque inter medios hominumque boumque labores

stringentem ripas et pinguia culta secantem.

non tibi se Liger anteferet, non Axona praeceps,

Matrona non, Gallis Belgisque intersita finis,

Santonico refluus non ipse Carantonus aestu,

465 concedes gelido, Durani, de monte volutus

amnis, et auriferum postponet Gallia Tamen

insanumque ruens per saxa rotantia late

in mare purpureum, dominae tamen ante Mosellae

numine adorato, Tarbellicus ibit Aturrus.

470 Corniger externas celebrande Mosella per oras,

nec solis celebrande locis, ubi fonte supremo

exeris auratum taurinae frontis honorem,

quave trahis placidos sinuosa per arva meatus,

vel qua Germanis sub portibus ostia solvis:

475 si quis honos tenui volet adspirare camenae,

perdere si quis in his dignabitur otia musis,

ibis in ora hominum laetoque fovebere cantu,

te fontes vivique lacus, te caerula noscent

flumina, te veteres pagorum gloria luci;

480 te Druna, te sparsis incerta Druentia ripis

Alpinique colent fluvii duplicemque per urbem

qui meat et Dextrae Rhodanus dat nomina ripae;

te stagnis ego caeruleis magnumque sonoris

amnibus, aequoreae te commendabo Garumnae.

485 Petis a me litteras longiores: est hoc in nos veri amoris indicium, sed ego, qui sim paupertini ingenii mei conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multiiugis paginis infantiae meae maciem publicare. nec mirum, si eloquii nostri vena tenuata est, quam dudum neque ullius poematis tui neque pedestrium voluminum lectione iuvisti. unde igitur sermonis mei largam poscis usuram, qui nihil litterati faenoris credidisti? volitat tuus Mosella per manus sinusque multorum divinis a te versibus consecratus: sed tantum nostra ora praelabitur. cur me istius libelli, quaeso, exortem esse voluisti? aut ἀμουσότεροσ tibi videbar, qui iudicare non possem, aut certe malignus, qui laudare nescirem. itaque vel ingenio meo plurimum vel moribus derogasti. et tamen contra interdictum tuum vix ad illius operis arcana perveni, velim tacere, quid sentiam; velim iusto de te silentio vindicari; sed admiratio scriptorum sensum frangit iniuriae.

Novi ego istum fluvium, cum aeternorum principum iam pridem signa comitarer, parem multis, imparem maximis, hunc tu mihi inproviso clarorum versuum dignitate Aegyptio Nilo maiorem, frigidiorem Scythico Tanai clarioremque hoc nostro populari Tiberi reddidisti. nequaquam tibi crederem de Mosellae ortu ac meatu magna narranti, ni scirem, quod nec in poemate mentiaris. unde illa amnicorum piscium examina repperisti quam nominibus varia, tam coloribus, ut magnitudine distanti, sic sapore, quae tu pigmentis istius carminis supra naturae dona fucasti? atquin in tuis mensis saepe versatus cum pleraque alia, quae tunc in pretio erant, esui obiecta mirarer, numquam hoc genus piscium deprehendi, quando tibi hi pisces in libro nati sunt, qui in ferculis non fuerunt? iocari me putas atque agere nugas? ita deus me probabilem praestet, ut ego hoc tuum carmen libris Maronis adiungo. Sed iam desinam mei oblitus doloris inhaerere laudibus tuis, ne hoc quoque ad gloriam tuam trahas, quod te miramur offensi, spargas licet volumina tua et me semper excipias: fruemur tamen tuo opere, sed aliorum benignitate, vale.