REX regum Atrides, fraternae coniugis ultor,
FELIX O Menelae, deum cui debita sedes
AIACIS tumulo pariter tegor obruta Virtus,
NON una Aeaciden tellus habet: ossa teguntur
CONDITUR hoc tumulo Laerta natus Ulixes:
CONDITUR hic genitore bono melior Diomedes,
CONSILIIS belloque bonus, quae copula rara est,
Hoc tegor in tumulo quarti iam prodigus aevi
ORBE tegor medio, maior virtute paterna,
NEC me non dignum titulo Pleuronia credit,
GUNEA pontus habet, tumulus sine corpore nomen.
FATALE adscriptum nomen mihi Protesilao;
PRODITUS ad poenam sceleratae fraude Lacaenae
HECTORIS hic tumulus, cum quo sua Troia sepulta est:
FLOS Asiae tantaque unus de gente superstes,
SARPEDON Lydus, genitus Iove, numine patris
NASTES Amphimachusque, Nomionis inclita proles,
HECTORE prostrato nec dis nec viribus aequis
CEDE procul myrtumque istam fuge, nescius hospes:
EUPHEMUM Ciconum ductorem Troia tellus
HIPPOTHOUM Pyleumque tenet gremio infima tellus:
ENNOMUS hic Chromiusque iacent: quis Mysia regnum
HIC Priami non est tumulus nec condor in ista
QUI tumulum Priami quaerit, legat Hectoris ante.
QUAE regina fui, quae claro nata Dymante,
TROAS Achilleo coniuncta Polyxena busto
THEBARUM regina fui, Sipyleia cautes
DIC, canis, hic cuius tumulus? — Canis.-At canis hic quis? —
PERA, polenta, tribon, baculus, scyphus, arta supellex
EFFIGIEM, rex Croese, tuam, ditissime regum,
SPARGE mero cineres bene olentis et unguine nardi,
UNA quidem, geminis fulget set dissita punctis
PHOSPHORE, clamosi spatiosa per aequora circi
ME sibi et uxori et natis commune sepulcrum
OMNIA quae longo vitae cupiuntur in aevo,
oppetii manibus coniugis ipse meae.
decretumque piis manibus Elysium,
inlacrimans bustis funeris ipsa mei,
litore Sigeo, crinem Larisa cremavit.
perlege Odyssean omnia nosse volens.
crimen ob uxoris pulsus dotalibus Argis,
carus et Atridis, carus et Aeacidis:
Nestor, consilio clarus et eloquio,
quod puer et regis Pyrrhus opima tuli.
quae 1 communis erat cum Diomede domus,
fama homines inter, caelum animus repetit,
nam primus Danaum bello obii Phrygio,
et deformato corpore Deiphobus
conduntur pariter, qui periere simul.
parvulus, Argivis set iam de patre timendus,
sperabam caelum, set tegor hoc tumulo
ductores quondam, pulvis et umbra sumus.
congressus saevo Troilus Aeacidae,
telorum seges est sanguine adulta meo.
condidit hastati Martis ad effigiem,
caulibus et malvis terga superna virent.
quis pater Alcinous Oceanusque atavus.
sede: caput Danai deripuere meum.
ille meus, nato quem prius ipse dedi.
quae Priami coniunx, Hectora quae genui,
malueram nullo caespite functa tegi.
quae modo sum: laesi numina Letoidum.
Diogenes.-Obiit? — Non obiit, set abit.-
ista fuit Cynici: set putat hanc nimiam.
vidit aput manes Diogenes Cynicus.
hospes, et adde rosis balsama puniceis.
littera, praenomen sic L: nota sola facit,
septenas solitus victor obire vias,
constituit seras Carus ad exequias,
ante quater plenum consumpsit Anicia lustrum.
quid prodest Helenes raptum punisse dolentem,
Tyndareo dilecte gener, dilecte Tonanti,
incomptas lacerata comas, quod pravus Atrides
pars tumulis secreta iacet, pars classe relata est; 1
Argyripam clarosque viris qui condidit Arpos,
praemia virtutis simul et pietatis adeptus,
obiecit sese cuius pro morte peremptus
Impius ante aras quem fraude peremit Orestes,
Euryalo et Sthenelo: nam tertius hoc ego regnum
cuncta elementa duci tanto commune sepulcrum.
audaci ingressus Sigeia litora saltu,
non habeo tumulum, nisi quem mihi voce vocantis
hic iaceo Astyanax, Scaeis deiectus ab altis.
sanguineis fletus lacrimis: pro ferrea fata,
raptatus bigis fratris coniungor honori,
confixus iaculis et ab ipsa caede sepultus
nec satis est titulum saxo incidisse sepulcri;
nec vexat cineres horti cultura quietos,
nobilitas quid tanta iuvat? quo clarius istis
ast ego cum lacerum sine nomine funus haberem,
XXIV A.-HECTORI
hic Hecuba iniectis perii superobruta saxis,
non bene discordes tumulos miscetis, Achivi:
bis septem natis genetrix laeta atque superba,
Diogenes, cui pera penus, cui dolia sedes,
namque cavis manibus cernens potare bubulcum:
nil, inquit, tibi, Croese, tuum; superant mihi cuncta.
perpetuum mihi ver agit inlacrimabilis urna
post .M. inrisum est: puto sic M: non tota videtur:
inproperanter agens primos a carcere cursus,
iamque diu monumenta vacant sitque ista querella
infans Iactavit, pubes et virgo adolevit.
vindicem adulterii cum Clytemestra necet?
coniugii vindex, ultor adulterii,
cedere me instructis compulit insidiis,
orbe set in toto redivivum ostendet Homerus 2.
clarior urbe nova patriae quam sede vetusta.
servate Antilochus Nestore patre obii.
filius et nati vulnere vivo pater,
quid mirum, caesa iam genetrice furens.
possedi, de quo nunc satis est tumulus.
quae? caelum et tellus et mare et ora virum.
captus pellacis Lartiadae insidiis.
et pius Aeneas et Maro conposuit.
pro dolor! Iliaci Neptunia moenia muri
et patitur luctum, qui prohibere potest.
cuius ob exemplum nec mihi poena gravis.
condor in hoc tumulo bis Polydorus ego.
insuper et frontem mole onerant statuae,
dum parcente manu molle holus excolitur.
est genus, hoc mortis condicio gravior.
confugi ad cineres Hectoreos genitor,
HECTORIS et patriae simul est commune sepulcrum,
set rabie linguae me tamen ulta prius.
hoc violare magis, quam sepelire fuit.
tot duxi mater funera, quot genui,
ad manes abiit? — Cerberus inde vetat.-
cur, scyphe, te, dixit, gesto supervacuum.
nudus eram: sic sum. nil habui: hoc habeo,
et commutavi saecula, non obii.
dissiluit saxi fragmine laesus apex.
fortis praegressis ut potereris equis,
longior et veniat ordine quisque suo,
nupsit, concepit, peperit, iam mater obivit.
5
aeterno pollens aevo aeternaque iuventa,
5
iam dabo purpureum claro de sanguine florem,
5
non hic ordo fuit: set iustius ille superstes,
5
eheu cur fatis disponere sic placet aevum,
5
qui, ne Troianae premeret pede litora terrae,
5
viderunt aliquid crudelius Hectore tracto.
5
scit pius Aeneas et tu, rex impie, quod me
5
ocius ista ruunt, quae sic cumulata locantur:
5
illic et natos Troiamque Asiamque sepultam
5
amborum quoniam iuncta ruina fuit.
5
fidite ne regnis et prole et stirpe parentum,
5
nec satis hoc divis: duro circumdata saxo
5
Et quonam? — Clari flagrat qua stella Leonis,
5
rex ait: Haud egui, cum tu, mendice, carebas
5
nulla mihi veteris perierunt gaudia vitae,
5
nec quisquam, MARIUS SEU MARCIUS ANNE METELLUS
5
promptum et veloces erat anticipare quadrigas:
5
nascendi qui lege datus, placidumque per aevum
5
quis mortem accuset? quis non accuset in ista?
nec leti passus tempora nec senii.
testantem gemitu crimina iudicii.
Troia capi sine quo perfida non poterat.
tam longum ut nobis, tam breve ut Antilocho?
ipse super proprium desiluit clipeum,
Thracia poena premit, Troia cura tegit?
maior ubi est cultus, magna ruina subest.
inveni et nostrum quidquid ubique iacet.
quicumque hoc nostrum σῆμα κυνὸς legitis.
amisi humani corporis effigiem;
additus est iustae nunc canis Erigonae.
omnibus; et careo, si modo non egeo?
seu meminisse putes omnia, sive nihil.
hic iaceat, certis noverit indiciis,
victores etiam vincere laus potior.
condatur, natu qui prior, ille prior.
aetatis meritis anus est, aetate puella.
quid queror? hoc letum iam tum mea fata canebant,
set dolor obstructis quamquam vitalibus haeret
truncatis convulsa iacent elementa figuris,
hunc titulum vani solacia sume sepulcri
tale mihi nomen cum pater inposuit.
perpetuasque rigat fonte pio lacrimas,
omnia confusis interfere notis,
et gradere Elysios praepes ad alipedes.
pro facinus! tantaene animis caelestibus irae?
miremur periisse homines? monumenta fatiscunt
Pegasus hinc dexter currat tibi, laevus Arion
10
durat adhuc luctus, matris imago perit .
10
mors etiam saxis nominibusque venit.
10
funis eat, quartum det tibi Castor equum.
Tap any Latin word to look it up