ac-cūso

āvi, ātum, 1, v. a.

fr. causa; cf. cludo with claudo

I. to call one to account, to make complaint against, to reproach, blame.
I. In gen., of persons: si id non me accusas, tu ipse objurgandus es, Plaut. Trin. 1, 2, 59: quid me accusas? id. As. 1, 3, 21: meretricem hanc primum adeundam censeo, oremus, accusemus gravius, denique minitemur, Ter. Hec. 4, 4, 94 sq.: ambo accusandi, id. Heaut. 1, 1, 67: cotidie accusabam, id. ib. 1, 1, 50: me accusas cum hunc casum tam graviter feram, Cic. Att. 3, 13; id. Fam. 1, 1 Manut.: me tibi excuso in eo ipso, in quo te accuso, id. Q. Fr. 2, 2: ut me accusare de epistularum neglegentia possis, id. Att. 1, 6. —Also metaph. of things, to blame, find fault with: alicujus desperationem, Cic. Fam. 6, 1: inertiam adolescentium, id. de Or. 1, 58 (cf. incusare, Tac. H. 4, 42); hence also: culpam alicujus, Cic. Planc. 4, 9; cf. id. Sest. 38, 80; id. Lig. 1, 2; id. Cael. 12, 29.—Hence,
II. Esp.
A. Transferred to civil life, to call one to account publicly (ad causam publicam, or publice dicendam provocare), to accuse, to inform against, arraign, indict (while incusare means to involve or entangle one in a cause); t. t. in Roman judicial lang.; constr. with aliquem alicujus rei (like κατηγορεῖν, cf. Prisc. 1187 P.): accusant ii, qui in fortunas hujus invaserunt, causam dicit is, cui nihil reliquerunt, Cic. Rosc. Am. 5: numquam, si se ambitu commaculasset, ambitus alterum accusaret, id. Cael. 7: ne quis ante actarum rerum accusaretur, Nep. Thras. 3, 2; Milt. 1, 7. Other rarer constructions are: aliquem aliquid (only with id, illud, quod), Plaut. Trin. 1, 2, 59; cf. Ter. Ph. 5, 8, 21: aliquo crimine, Cic. Verr. 1, 16; Nep. Milt. 8; id. Lys. 3, 4; id. Ep. 1 al.: de pecuniis repetundis, Cic. Clu. 41, 114; cf.: de veneficiis, id. Rosc. Am. 32, 90: inter sicarios, id. ib. 32; cf. Zumpt, § 446; Rudd. 2, 165 sq.; 169, note 4.—The punishment that is implied in the accusation is put in gen.: capitis, Nep. Paus. 2, 6; cf. Zumpt, § 447. —
B. Casus accusandi, the fourth case in grammar, the accusative case, Var. L. L. 8, § 66 Müll.; v. accusativus.
Lewis & Short
A Latin Dictionary, 1879
An open-access project