rē^-plĕo

ēvi, ētum
I. replerat, Lucr. 6, 1270), 2, v. a.
I. To fill again, refill; to fill up, replenish, complete, etc.
A. Lit. (class.): exhaustas domos, Cic. Prov. Cons. 2, 4: exhaustum aerarium, Plin. Pan. 55, 5: consumpta, Cic. Mur. 25, 50: exercitum, Liv. 24, 42; cf.: castra, tribus ex his, Plin. Pan. 28, 5: scrobes terrā, Verg. G. 2, 235: fossam humo, Ov. F. 4, 823: vulnera, Plin. 34, 15, 46, § 155: alopecias, id. 20, 23, 99, § 263.— Absol.: cinis purgat, conglutinat, replet, adstringit, Plin. 23, 7, 63, § 124: veteremque exire cruorem Passa, replet sucis (corpus), Ov. M. 7, 287. — Mid.: quoties haustum cratera repleri vident, Ov. M. 8, 680.—
B. Trop., to supply, make up for, complete (rare): quod voci deerat, plangore replebam, Ov. H. 10, 37; cf.: repletur ex lege, quod sententiae judicis deëst, Dig. 42, 1, 4, § 5: quae (in oratione) replenda vel deicienda sunt, to be filled out, supplied (shortly before, adicere, detrahere), Quint. 10, 4, 1: pectora bello Exanimata reple, Stat. Th. 4, 760.—
II. (With the idea of the verb predominating.) In gen., to fill up, make full, to fill (freq. in the poets and in post-Aug. prose).
A. Lit.: navibus explebant sese terrasque replebant, Enn. ap. Serv. ad Verg. A. 6, 545 (Ann. v. 310 Vahl.): delubra corporibus, Lucr. 6, 1272; cf.: campos strage hominum, Liv. 9, 40 Drak.: sanguine venas, Ov. M. 7, 334: flore sinus, id. F. 4, 432: lagenam vino, Mart. 7, 20, 19: galeas et sinus conchis, Suet. Calig. 46: corpora carne, Ov. M. 12, 155; cf.: se escā, Phaedr. 2, 4, 19: se cibo, Col. 9, 13, 2; Petr. 96; 111: virginem, Just. 13, 7, 7; cf. equas, Pall. Mart. 13, 1: orbem (luna), Ov. F. 3, 121; cf. numerum, Lucr. 2, 535: summam, Manil. 2, 719: pretium redemptionis, Dig. 40, 1, 4, § 10: foramen auris repletum, Lucr. 5, 814.—Poet.: femina, quom peperit, dulci repletur lacte, Lucr. 5, 814: (Etesiae) undas replent, id. 6, 718: tu, largitor opum, juvenem replesti Parthenopen (i. e. exornasti), Stat. S. 3, 1, 92.—
B. Trop.: nemora ac montes gemitu, Lucr. 5, 992; so Verg. A. 2, 679; Ov. M. 1, 338; 3, 239: populos sermone, Verg. A. 4, 189: Pontum rumore, Ov. P. 4, 4, 19: aures, Plaut. Rud. 4, 6, 22: vias oculorum luce, Lucr. 4, 319; cf. id. 4, 378: naumachiae spectaculis animos oculosque populi Romani, Vell. 2, 100, 2; cf.: patriam laetitiā id. 2, 103, 1: eruditione varia repletus est, Suet. Aug. 89: fabulis omnis scaenas, Just. 11, 3, 11.— Esp. freq. in eccl. Lat.: replere aliquem spiritu intellegentiae, Vulg. Ecclus. 39, 8: amaritudinibus, id. Thren. 3, 15: insipientia, id. Luc. 6, 11: gaudio, id. Rom. 15, 13: replevi Evangelium, id. ib. 15, 19.— Mid.: repleri justā juris civilis scientiā, Cic. de Or. 1, 42, 191.— Hence, rē^plētus, a, um, P. a. (acc. to II.), filled full (freq. and class.).
1. Lit.: referto foro repletisque omnibus templis, Cic. Imp. Pomp. 15, 44; so, Curia, Suet. Dom. 23: amnes, Verg. A. 5, 806: paulatim gracilitas crurum, Suet. Calig. 3. —
(b). With abl.: amphorae argento, C. Gracch. ap. Gell. 15, 12 fin.: cornu pomis, Ov. M. 9, 87: insula silvis, Plin. 12, 10, 21, § 38: cauda pavonis luce, Lucr. 2, 806: exercitus iis rebus (sc. frumento et pecoris copiā), Caes. B. G. 7, 56 fin.: repletus epulis, Claud. Fesc. 16. —
(g). With gen.: repletae semitae puerorum et mulierum, Liv. 6, 25, 9 Drak.—
2. Trop., with abl.: (terra) trepido terrore, Lucr. 5, 40: quaeque asperitate, id. 4, 626: genus antiquom pietate, id. 2, 1170: vates deo, Capitol. Macr. 3: curantis eādem vi morbi repletos traherent, infected (cf. impleo and ἀναπιμπλάμενοι, Thuc. 2, 51, 4), Liv. 25, 26, 8: vita, Luc. 3, 242: vox repleta, Stat. Th. 2, 625: repleti his voluptatibus, Petr. 30, 5.—Comp., sup., and adv. do not occur.
Lewis & Short
A Latin Dictionary, 1879
An open-access project