rĕcessus

I. a going back, receding, retiring, retreat, departure; opp. accessus (class.; cf. receptus): accessus ad res salutares, a pestiferis recessus, Cic. N. D. 2, 12, 34: ut luna accessu et recessu suo lumen accipiat, id. de Or. 3, 45, 178.— Of the ebb of the tide: quid de fretis aut de marinis aestibus plura dicam? quorum accessus et recessus lunae motu gubernantur, Cic. Div. 2, 14, 34; so Col. 8, 17, 9: recessum primis ultimi non dabant, i. e. means of retreat, * Caes. B. G. 5, 43; Cael. ap. Cic. Fam. 8, 10, 1: gemmae, Plin. 37, 6, 23, § 88: cum processui et recessui cani juberet, i. e. in going home, Treb. Gall. 17, 3; Amm. 20, 11, 8.—

B. Meton. (abstr. pro concreto), a distant, retired, or secret spot, a nook, corner, retreat, recess (acc. to recedo, I. B. 2.; syn.: secessus, secretum): mihi solitudo et recessus provincia est, Cic. Att. 12, 26, 2; cf.: nos terrarum ac libertatis extremos recessus ipse ac sinus famae in hunc diem defendit, Tac. Agr. 30: nec, sicut aestivas aves, statim auctumno tecta ac recessum circumspicere, Liv. 5, 6, 2: cum vox quasi in recessu oris auditur, Quint. 1, 5, 32: hic spelunca fuit, vasto submota recessu, Verg. A. 8, 193; cf. Ov. M. 3, 157; 10, 691; 11, 592: ubi marmoreo Superi sedere recessu, id. ib. 1, 177: oculi in recessu cavo, Plin. 8, 33, 51, § 121.—In plur., Verg. A. 11, 527; Liv. 38, 45 (along with anguli); Vell. 2, 32, 4; Plin. 3, 1, 1, § 5; Quint. 11, 2, 18; Ov. M. 7, 670; 13, 902; id. F. 1, 555; Curt. 7, 2, 22.—

II. Trop.: tum accessus a te ad causam facti, tum recessus, Cic. Fam. 9, 14, 7: habeat illa in dicendo admiratio ac summa laus umbram aliquam et recessum, quo magis id, quod erit illuminatum, extare atque eminere videatur, Cic. de Or. 3, 26, 101; cf.: haec professio plus habet in recessu quam fronte promittit, Quint. 1, 4, 2.—In plur.: vita hominum altos recessus magnasque latebras habet, Plin. Ep. 3, 3, 6: in animis hominum tantae latebrae sunt et tanti recessus, Cic. Marc. 7, 22: strenua ingenia, quo plus recessus sumunt, Val. Max. 3, 6, 1.