nĕ-que

I. nec id, 1, 1, 1: nec inportatis, 2, 15, 29: nec in, 6, 23, 25: nec inconstantiam, 3, 11, 18: nec injussu, 6, 15, 15: nec ipsius, 1, 26, 41: nec ipsum, 6, 24, 27: nec ulla, 1, 34, 51: nec ullo, 1, 37, 58: nec una, 2, 1, 2: nec hic, 3, 33, 45: nec hominis, 2, 21, 37: nec hunc, 6, 25, 29. Cf. also such passages as neque reliquarum virtutum, nec ipsius rei publicae, Cic. Rep. 1, 26, 41: dabo tibi testes nec nimis antiquos nec ullo modo barbaros, id. ib. 1, 37, 58: nec atrocius ... neque apertius, id. Tull. 1, 2: nec homo occidi nec consulto, etc., id. ib. 14, 34. The true distinction is, that in the form nec the negation is more prominent; in the form neque, the connective force of the particle; cf. Hand, Turs. 4, p. 94 sq.), adv. and conj. [ne-que], not; and not, also not.

I. Adv., like ne, in ante-class. Latinity (v. ne, I.) as a general negative particle, = non, not (usually in the form nec. In class. Lat. this usage seems to be confined to certain formulae, as nec opinans, nec procul abesse, nec mancipi, etc.; v. infra): nec conjunctionem grammatici fere dicunt esse disjunctivam, ut: nec legit, nec scribit: cum si diligentius inspiciatur, ut fecit Sinnius Capito, intellegi possit, eam positam esse ab antiquis pro non, ut et in XII. est: AST EI CVSTOS NEC ESCIT, Paul. ex Fest. p. 162 Müll.: SI INTESTATO MORITVR, CVI SVVS HERES NEC SIT, etc., Lex XII. Tab. (v. App. III. tab. 5): SI AGNATVS NEC ESCIT, etc., ib.: magistratus nec obedientem civem coërceto, Cic. Leg. 3, 3, 6: senatori, qui nec aderit, culpa esto, id. ib. 3, 4, 11: bruti nec satis sardare queunt, Naev. 1, 4; 1, 7: tu dis nec recte dicis: non aequum facis, Plaut. Bacch. 1, 2, 11: nec recte, id. As. 1, 3, 3; 2, 4, 65; id. Most. 1, 3, 83; Cat. 30, 4: alter, qui nec procul aberat, Liv. 1, 25, 10: nec ullus = nullus: cui Parcae tribuere nec ullo vulnere laedi, Verg. Cir. 269: differentia mancipi rerum et nec mancipi, Gai. Inst. 2, 18 sq. —Form neque: si quid tibi in illisce suovitaurilibus lactentibus neque satisfactum est, etc., an old formula of prayer in Cato, R. R. 141, 4: neque opinantes insidiatores, Auct. B. Afr. 66; Auct. B. Alex. 75.

II. Conj., in all periods and kinds of composition.

A. In gen., = et non, and not, also not.

1. Alone.

(a). When the negative applies to the principal verb of the clause: multumque laborat, Nec respirandi fit copia, Enn. ap. Macr. S. 6, 3 (Ann. v. 437 Vahl.): illa quae aliis sic, aliis secus, nec iisdem semper uno modo videntur, ficta esse dicimus, Cic. Leg. 1, 17, 47: delubra esse in urbibus censeo, nec sequor magos Persarum, quibus, etc., id. ib. 2, 10, 26; id. N. D. 1, 29, 81; id. Rep. 2, 1, 2: quae mei testes dicunt, quia non viderunt nec sciunt, id. Tull. 10, 24: non eros nec dominos appellabant eos ... sed patres et deos. Nec sine causā. Quid enim? etc., id. Rep. 1, 41, 64: illa, nec invideo, fruitur meliore marito, Ov. H. 2, 79.—

(b). Less freq. when the negative applies to some other word: nec inventas illas toto orbe pares vires gloriatur, Just. 11, 9, 5: et vidi et perii, nec notis ignibus arsi, Ov. H. 12, 33: Anguibus exuitur tenui cum pelle vetustas, Nec faciunt cervos cornua jacta senes ( = et faciunt non senes), id. A. A. 3, 77: neque eum aequom facere ait, Ter. Phorm, 1, 2, 64: nec dubie ludibrio esse miserias suas, Liv. 2, 23, 14; 2, 14, 2; esp. in the phrases nec idcirco minus, nec eo minus, nec eo secius, neque eo magis; thus: nec idcirco minus, Cic. de Or. 2, 35, 151: neque eo minus, Liv. 41, 8, 8; Suet. Oth. 2; id. Vesp. 24: neque eo secius, Nep. Att. 2, 2: neque eo magis, id. Eum. 4, 2; id. Paus. 3, 5; id. Att. 8, 5: cum consules in Hernicos exercitum duxissent, neque inventis in agro hostibus, Ferentinum urbem cepissent, Liv. 7, 9, 1.—

2. So, nec ullus, nec quisquam, for et nullus, et nemo, etc.: nec ullo Gallorum ibi viro, etc., Liv. 38, 25, 3; Tac. Agr. 16: nec quidquam magis quam ille, etc., Curt. 4, 2, 8.—

3. With vero, enim, autem, tamen: neque vero hoc solum dixit, sed ipse et sentit et fecit, Cic. de Or. 1, 53, 229: nec vero jam meo nomine abstinent, id. Rep. 1, 3, 6: nec enim respexit, etc., id. Clod. et Cur. 4, 4; id. Lael. 10, 32: neque enim tu is es, qui, qui sis nescias, id. Fam. 5, 12, 6: nec tamen didici, etc., id. Rep. 2, 38, 64: neque autem ego sum ita demens, ut, etc., id. Fam. 5, 12, 6.—

B. In partic.

1. Nec = ne ... quidem, not even (in Liv. and later writers; in Cic. dub. since B. and K. read ne ... quidem, Cic. Ac. 1, 2, 7; id. Tusc. 1, 26, 65; id. Cat. 2, 4, 8; cf. Hand, Turs. 4, 105 sqq.): ne quid ex antiquo praeter sonum linguae, nec eum incorruptum, retinerent, Liv. 5, 33, 11: Maharbal nec ipse eruptionem cohortium sustinuit, id. 23, 18, 4: nec nos, id. 3, 52, 9; 34, 32, 9; 37, 20, 8; 38, 23, 3; 40, 20, 6: non spes modo, sed nec dilatio, Just. 11, 8, 4: tam pauper, quam nec miserabilis Irus, Mart. 6, 77, 1; 5, 70, 6: Juv. 2, 151: interrogatus, an facta hominum deos fallerent, nec cogitata, inquit, Val. Max. 7, 2, ext. 8; Tac. G. 6: nec ipse, Suet. Claud. 46; Flor. 1, 15, 3; Lact. 5, 13, 12; Amm. 14, 10, 3.—

2. Nec = etiam non (freq. in Quint.): ut, si in urbe fines non reguntur, nec aqua in urbe arceatur, Cic. Top. 4, 23; id. Fin. 1, 11, 39: nec si quid dicere satis non est, ideo nec necesse est, Quint. 1, 1, 21: quod in foro non expedit, illic nec liceat, id. 9, 2, 67; 5, 10, 86; 12, 3, 6; 2, 13, 7: sed neque haec in principem, Tac. A. 4, 34; 3, 29; 2, 82.—

3. Neque (nec) ... neque (nec), neither ... nor: quae neque Dardaniis campis potuere perire, Nec cum capta capi, nec cum combusta cremari, Enn. ap. Macr. S. 6, 1 (Ann. v. 360 Vahl.): nam certe neque tum peccavi, cum ... neque cum, etc., Cic. Att. 8, 12, 2: nec meliores nec beatiores, id. Rep. 1, 19, 32: mors nec ad vivos pertineat nec ad mortuos, id. Tusc. 1, 38, 91: virtus nec eripi nec surripi potest umquam: neque naufragio neque incendio amittitur, id. Par. 6, 3, 51: neque ego neque Caesar, Brut. ap. Cic. Fam. 11, 20, 1; cf.: haec si neque ego neque tu fecimus, Ter. Ad. 1, 2, 23; so, non ... nec ... neque ... neque: perspicuum est, non omni caussae, nec auditori neque personae neque tempori congruere orationis unum genus, Cic. de Or. 3, 55, 210.—The second nec is rarely placed after a word in the clause (poet.): nec deus hunc mensā, dea nec dignata cubili est, Verg. E. 4, 63; id. A. 4, 365; 696: sed nec Brutus erit, Bruti nec avunculus usquam, Juv. 14, 43.—With a preceding negative, which, however, does not destroy the negation contained in neque ... neque: non mediusfidius prae lacrimis possum reliqua nec cogitare nec scribere, Cic. Att. 9, 12, 1: ut omnes intellegant, nihil me nec subterfugere voluisse reticendo nec obscurare dicendo, id. Clu. 1, 1: nulla vitae pars neque publicis neque privatis, neque forensibus neque domesticis, neque si tecum agas, neque si cum altero contrahas vacare officio potest, id. Off. 1, 2, 4: nemo umquam neque poëta neque orator fuit, qui, etc., id. Att. 14, 20, 3; 8, 1, 3; Liv. 38, 50, 11.—

4. Neque (nec) ... et (que), and et ... neque (nec), when one clause is affirmative, on the one hand not ... and on the other hand; not only not ... but also; or the contrary, on the one hand ... and on the other hand not; not only ... but also not.

a. Neque (nec) ... et (que): id neque amoris mediocris et ingenii summi et sapientiae judico, Cic. Att. 1, 20, 1: animal nullum inveniri potest, quod neque natum umquam sit, et semper sit futurum, id. N. D. 3, 13, 32; id. Off. 2, 12, 43; id. Brut. 58, 198; Caes. B. G. 4, 1; Tac. A. 3, 35: ex quo intellegitur nec intemperantiam propter se fugiendam esse temperantiamque expetendam, Cic. Fin. 1, 14, 48: perficiam, ut neque bonus quisquam intereat, paucorumque poenā vos omnes jam salvi esse possitis, id. Cat. 2, 13, 28: sed nec illa exstincta sunt, alunturque potius et augentur cogitatione et memoriā, id. Lael. 27, 104; Ov. M. 2, 42; 811.—

b. Et ... neque (nec): ego vero et exspectabo ea quae polliceris neque exigam nisi tuo commodo, Cic. Brut. 4, 17: patebat via et certa neque longa, id. Phil. 11, 2, 4: intellegitis et animum ei praesto fuisse, nec consilium defuisse, id. ib. 13, 6, 13: et ... nec ... et ... et, id. Tusc. 5, 38, 112.—

5. Neque (nec) non (also in one word, necnon), emphatically affirmative, and also, and besides, and indeed, and: nec haec non deminuitur scientia, Varr. R. R. 1, 4, 4: neque meam mentem non domum saepe revocat exanimata uxor, Cic. Cat. 4, 2, 3: nec vero non eadem ira deorum hanc ejus satellitibus injecit amentiam, id. Mil. 32, 86: nec vero Aristoteles non laudandus in eo, quod, etc., id. N. D. 2, 16, 44: neque tamen illa non ornant, habiti honores, etc., id. de Or. 2, 85, 347: neque tristius dicere quicquam debeo hac de re, neque non me tamen mordet aliquid, id. Fam. 3, 12, 2: nec non et sterilis, etc., Verg. G. 2, 53; id. A. 8, 461; Suet. Tit. 5.—

b. In Varro and after the Aug. per., nec non (or as one word, necnon) freq. as a simple conjunction = et, and, and likewise, and so too, and also: ibi vidi greges magnos anserum, gallinarum, gruum, pavonum, necnon glirium, etc., Varr. R. R. 3, 2, 14; Col. 8, 15, 6: nec non et Tyrii per limina laeta frequentes Convenere, Verg. A. 1, 707; Plin. 13, 22, 38, § 118: nec non etiam poëmata faciebat ex tempore, Suet. Gram. 23: nec non et ante, Vulg. 2 Reg. 23, 13: nec non et quasi, id. 2 Par. 3, 16. —

6. Neque (nec) dum (also in one word, necdum), and not yet, not yet: ille autem quid agat, si scis neque dum Romā es profectus, scribas ad me velim, Cic. Att. 14, 10, 4; Cels. 5, 26, n. 33; Suet. Aug. 10; Juv. 11, 66: necdum tamen ego Quintum conveneram, Cic. Att. 6, 3, 2: necdum etiam audierant inflari classica, necdum Impositos duris crepitare incudibus enses, Verg. G. 2, 539; id. A. 11, 70.—Strengthened by tamen: philosophi summi, neque dum tamen sapientiam consecuti, nonne intellegunt in summo se malo esse? Cic. Tusc. 3, 28, 68; id. Att. 6, 3, 3: et necdum (post-Aug.), Plin. Pan. 14, 1.—

7. Nec ... quidem; v. quidem.—

C. Neque = et ne or neve.

1. Expressing negative purpose.

(a). After ut (class.): ut ea, quae regie statuit in aratores, praetermittam neque eos appellem, a quibus, etc., Cic. Verr. 2, 3, 48, § 115: hortemur liberos nostros, ut animo rei magnitudinem complectantur, neque eis praeceptis quibus utuntur omnes, ut consequi posse confidant, etc., id. de Or. 1, 5, 19: peterent ut dediticiis suis parcerent, neque in eum agrum arma inferrent, Liv. 7, 31, 4; 1, 2, 4; 3, 52, 11; 27, 20, 12.—

(b). After ne (not ante-Aug.): conspirāsse inde, ne manus ad os cibum ferrent, nec os acciperet datum, nec dentes conficerent, Liv. 2, 32, 10; 3, 21, 6; 4, 4, 11; 26, 42, 2.—

2. In a prohibition (rare): nec id mirati sitis, priusquam, etc., Liv. 5, 53, 3: nec a me nunc quisquam quaesiverit, quid, etc., id. 9, 9, 9: nec quicquam raptim aut forte temere egeritis, id. 23, 5, 3.—

D. In contrasts, but not, not however (class.): ubi aetas tantum modo quaestui neque luxuriae modum fecerat, Sall. C. 24, 3: gloriosa modo neque belli patrandi, id. J. 88, 4: consulatus sine ulla patrum injuriā, nec sine offensione fuit, Liv. 3, 55, 1: oppida oppugnata nec obsessa sunt, id. 5, 12, 5; Plin. Ep. 3, 1, 9; Quint. 8, 6, 74; Tac. Agr. 8.