haurĭo

hausi, haustum, 4
I. imperf. hauribant, Lucr. 5, 1324; perf. subj. haurierint, Varr. ap. Prisc. p. 905 P.; part. perf. haurītus, App. M. 3, p. 139; 6, p. 178; supin. hauritu, id. ib. 2, p. 121; part. fut. hauritura, Juv. in Joh. 2, 253: hausurus, Verg. A. 4, 383; Sil. 7, 584; 16, 11: hausturus, Sen. Q. N. 4, 2, 1; dep. perf. foramen fama est lucem hausum, Sol. 5, 15), v. a. perh. for haus-io; cf. hio, hisco; prop. to empty, to draw up or out, to draw (class., esp. freq. in the transf. and trop. signif.; cf. sorbeo).
I. Lit., to draw water, etc.: cum vidisset haustam aquam de jugi puteo, terrae motum dixit instare, Cic. Div. 1, 50, 112: palmis hausta duabus aqua, Ov. F. 2, 294: is neque limo Turbatam haurit aquam, Hor. S. 1, 1, 60: ipse manus hausta victrices abluit unda, Ov. M. 4, 740.— Absol.: num igitur, si potare velit, de dolio sibi hauriendum putet? Cic. Brut. 83, 288. —Prov.: de faece haurire, to draw from the dregs, i. e. to choose the worst: tu quidem de faece hauris, id. ib. 69, 244.—
B. Transf.
1. To drain, drink up; to spill, shed: ita vina ex libidine hauriuntur, atque etiam praemio invitatur ebrietas (shortly before and after, bibere), Plin. 14, 22, 28, § 140; cf. id. ib. § 146; and: cui non audita est obscoenae Salmacis undae Aethiopesque lacus, quos si quis faucibus hausit, Aut furit aut, etc., Ov. M. 15, 320 (for which: qui ex Clitorio lacu biberint, Plin. 31, 2, 13, § 16): quae (pocula) simul arenti sitientes hausimus ore, Ov. M. 14, 277; so, cratera, id. ib. 8, 680: spumantem pateram, Verg. A. 1, 738: statim me perculso ad meum sanguinem hauriendum, et spirante re publica ad ejus spolia detrahenda advolaverunt, to drain, i. e. to spill, shed, Cic. Sest. 24, 54: cruorem, Ov. M. 7, 333; 13, 331: nudantis cervicem jugulumque, et reliquum sanguinem jubentes haurire, Liv. 22, 51, 7; Lact. 5, 1, 8: quem (sanguinem) civiles hauserunt, Luc. 1, 13.—
b. Of things: imoque a gurgite pontus Vertitur et canas alveus haurit aquas, Ov. F. 3, 591: jam flammae tulerint, inimicus et hauserit ensis, drunk up, i. e. their blood, Verg. A. 2, 600.—
2. In gen., to tear up, pluck out, draw out, to take to one's self, take; to swallow, devour, consume, exhaust: (ventus) Arbusta evolvens radicibus haurit ab imis, Lucr. 6, 141: haurit arenas ungula, Stat. Th. 2, 46; cf.: humumque Effodit ... terraeque immurmurat haustae, Ov. M. 11, 187: Actoridae magni rostro femur hausit adunco (= transfodit), id. ib. 8, 370: pectora ferro, id. ib. 8, 438: latus alicui, Lucr. 5, 1324; Ov. M. 5, 126; 9, 412; Verg. A. 10, 314; Luc. 10, 387: ventrem atque inguina uno alteroque ictu, Liv. 7, 10, 10; Sil. 5, 524: tum latus ejus gladio haurit, Curt. 7, 2, 27: impresso gladio jugulum ejus hausisse, Tac. H. 1, 41 fin.: lumen, Ov. M. 13, 564: cineres haustos, id. ib. 8, 538; so, cineres, id. ib. 13, 425 sq.; cf. id. ib. 14, 136: ille cavis hausto spargit me pulvere palmis, id. ib. 9, 35: sumptum haurit ex aerario, Cic. Agr. 2, 13, 32; cf.: at suave est ex magno tollere acervo. Dum ex parvo nobis tantundem haurire relinquas, Cur? etc., Hor. S. 1, 1, 52: quia dentibus carent, aut lambunt cibos aut integros hauriunt, Col. 8, 17, 11; cf.: solidos haurire cervos taurosque, Plin. 8, 14, 14, § 36: hausisti patrias luxuriosus opes, qs. hast swallowed up, devoured, consumed, Mart. 9, 83, 4: nos tellus haurit, Sil. 3, 654; cf.: sua haurire, Tac. A. 16, 18; 2, 8; 3, 72: animam recipere auramque communem haurire, Quint. 6 praef. § 12: suspiratus, Ov. M. 14, 129: hauriat hunc oculis ignem crudelis ab alto Dardanus, may he swallow with his eyes, i. e. greedily look at, Verg. A. 4, 661; so, aliquid oculis, ib. 12, 946; Sil. 11, 284; and without oculis: caelum, Verg. A. 10, 899; cf.: lucem (primae pecudes), Verg. G. 2, 340: vocemque his auribus hausi, id. A. 4, 359; so, dicta auribus, Ov. M. 13, 787; cf.: oculis auribusque tantum gaudium, Liv. 27, 51: hauriri urbes terrae hiatibus, Plin. 36, 15, 24, § 119; cf.: cum praealtis paludibus arma, equi haurirentur, Tac. H. 5, 15: altitudine et mollitia nivis hauriebantur, id. ib. 1, 79: hauriuntur gurgitibus, id. A. 1, 70: aggerem ac vineas incendium hausit, Liv. 5, 7, 3: cunctos incendium hausit, Tac. H. 4, 60: miratur et haurit Pectore ignes, Ov. M. 10, 253; cf.: flammasque latentes Hausit, id. ib. 8, 325: caelo medium Sol igneus orbem Hauserat, Verg. G. 4, 427: vastum iter, Stat. Th. 1, 369: bracchia Cancri (Titan), Col. poët. 10, 313: cum spes arrectae juvenum exsultantiaque haurit Corda pavor pulsans, exhausts = exhaurit, Verg. G. 3, 105: pariter pallorque ruborque Purpureas hausere genas, Stat. Th. 1, 538.—
II. Trop., to draw, borrow, take, drink in, derive: sequimur potissimum Stoicos, non ut interpretes, sed, ut solemus, e fontibus eorum judicio arbitrioque nostro, quantum quoque modo videbitur, hauriemus, Cic. Off. 1, 2, 6; cf.: fontes, unde hauriretis, id. de Or. 1, 46, 203: a fontibus potius haurire quam rivulos consectari, id. Ac. 1, 2, 8: reconditis atque abditis e fontibus haurire, id. de Or. 1, 3, 12: omnia dixi hausta e fonte naturae, id. Fin. 1, 21, 71: eodem fonte haurire laudes suas, id. Fam. 6, 6, 9; id. Caecin. 27, 78: quam (legem) non didicimus, accepimus, legimus, verum ex natura ipsa arripuimus, hausimus, expressimus, id. Mil. 4, 10 (quoted in Cic. Or. 49, 165): quas (artes) cum domo haurire non posses, arcessivisti ex urbe ea (i. e. Athenis), quae, etc., id. Brut. 97, 332: ex divinitate, unde omnes animos haustos aut acceptos aut libatos haberemus, id. Div. 2, 11, 26; cf.: animos hominum quadam ex parte extrinsecus esse tractos et haustos, id. ib. 1, 32, 70: quid enim non sorbere animo, quid non haurire cogitatione, cujus sanguinem non bibere censetis? id. Phil. 11, 5, 10; cf.: libertatem sitiens hausit, id. Rep. 1, 43: voluptates undique, id. Tusc. 5, 6, 16: dolorem, id. Cael. 24, 59: calamitates, id. Tusc. 1, 35, 86: luctum, id. Sest. 29, 63: unde laboris Plus haurire mali est quam ex re decerpere fructus, Hor. S. 1, 2, 79: animo spem turbidus hausit inanem, Verg. A. 10, 648: expugnationes urbium, populationes agrorum, raptus Penatium hauserant animo, Tac. H. 1, 51: supplicia, Verg. A. 4, 383: (Thessali) velut ex diutina siti nimis avide meram haurientes libertatem, Liv. 39, 26, 7; cf.: studium philosophiae acriter hausisse, Tac. Agr. 4.
Lewis & Short
A Latin Dictionary, 1879
An open-access project